Հայաստանի եռակողմ սոցիալական գործընկերները և Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունն (ԱՄԿ) ամփոփել են երկամյա նախաձեռնության արդյունքները, որի նպատակն էր ամրապնդել ազգային կարողությունները՝ կանխելու աշխատանքի ոչ ֆորմալացումը և խթանելու անցումը ֆորմալ զբաղվածության։
Ամփոփիչ միջոցառմանը մասնակցել են Կառավարության, գործատուների և աշխատողների կազմակերպությունների, Միավորված ազգերի կազմակերպության, զարգացման գործընկերների և այլ շահագրգիռ կողմերի ներկայացուցիչներ՝ քննարկելու ծրագրի ձեռքբերումները և Հայաստանում զբաղվածության ֆորմալացման առաջմղման առաջնահերթությունները։
2024 թվականի սեպտեմբերին մեկնարկած նախաձեռնությունն իրականացվել է ԱՄԿ-ի՝ 600 000 ԱՄՆ դոլարի ֆինանսավորմամբ՝ Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության, Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի (ՀԱՄԿ), Հայաստանի գործատուների հանրապետական միության (ՀԳՀՄ) և այլ գործընկերների համագործակցությամբ։ Ծրագիրը նպաստել է ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդմանը, հետազոտությունների և փաստահեն տվյալների հավաքագրմանը, ինչպես նաև զբաղվածության ֆորմալացման վերաբերյալ քաղաքական երկխոսության զարգացմանը։ Միջոցառման բացման խոսքում Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարի տեղակալ Ռոզա Բաբայանը, ՀԱՄԿ-ի նախագահ Էլեն Մանասերյանը և ՀԳՀՄ-ի գործադիր տնօրեն Լիլիթ Ադամյանը կարևորել են եռակողմ սոցիալական գործընկերների միջև շարունակական համագործակցությունն ու սոցիալական երկխոսությունը՝ արժանապատիվ աշխատանքի և ֆորմալ զբաղվածության խթանման գործում։
Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող Ֆրանսուազ Ժակոբն ընդգծել է ֆորմալացման դերը ներառական և կայուն զարգացման ապահովման գործում՝ նշելով դրա նշանակությունը Կայուն զարգացման 8-րդ «Արժանապատիվ աշխատանք և տնտեսական աճ» նպատակի իրականացման, ինչպես նաև սոցիալական արդարության խթանման և որևէ մեկին անտեսված չթողնելու ավելի լայն ջանքերի համատեքստում։
ԱՄԿ-ի Ֆորմալ զբաղվածության անցման առաջնահերթ գործողությունների ծրագրի տնօրեն Ֆրեդերիկ Լապեյրը ներկայացրել է ձեռք բերված արդյունքների պահպանման և Հայաստանում ֆորմալացման գործընթացի հետագա առաջմղման ուղիները։
Ծրագրի հիմնական ձեռքբերումներն են՝
• Միասնական սոցիալական ծառայության զբաղվածության մասնագետների կարողությունների զարգացումը՝ հանրապետական ընդգրկմամբ.
• փախստականներին և ձեռնարկատերերին աջակցության տրամադրումը.
• ոչ ֆորմալ զբաղվածություն ունեցող աշխատողների շրջանում իրազեկման աշխատանքների իրականացումը և ոչ ֆորմալ աշխատողների «Ինքդ» արհմիության ստեղծմանն աջակցությունը.
• ոչ ֆորմալ և տնային աշխատողների ներկայացվածության, ինչպես նաև թվային աշխատանքային հարթակների միջոցով աշխատողների աշխատանքային պայմանների վերաբերյալ հետազոտությունների իրականացումը.
• ֆորմալ զբաղվածության անցումը խթանելու նպատակով եռակողմ քաղաքականության առաջարկությունների մշակումը։
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության, ՀԱՄԿ-ի և ՀԳՀՄ-ի ներկայացուցիչները քննարկել են քաղաքականության առաջարկությունները և առաջիկա տարիներին ոչ ֆորմալ զբաղվածության խնդրի լուծման առաջնահերթությունները։ Առաջարկություններն ընդգրկում են մի շարք ոլորտներ, այդ թվում՝ աշխատանքային միգրանտներ, խնամքի ծառայություններ և տնային աշխատանք, էլեկտրոնային կառավարում, սոցիալական պաշտպանություն, գյուղատնտեսություն և շինարարություն, ինչպես նաև թվային հարթակների միջոցով իրականացվող աշխատանք։
Միջոցառումն ավարտվել է ձեռք բերված արդյունքների պահպանման և Հայաստանի՝ ֆորմալ զբաղվածությանն անցման գործընթացին աջակցելու նպատակով եռակողմ համագործակցության շարունակականության վերաբերյալ քննարկումներով։ Մշակված քաղաքական առաջարկությունները հիմք են հանդիսանալու հետագա աշխատանքների համար։
Սկզբնաղբյուր՝ ILO initiative advances formalization in Armenia | International Labour Organization